Home
BLIJF OP DE HOOGTE
Ontvang onze nieuwsbrief en digitale magazine
Uw adres wordt nooit aan derden doorgegeven.
Lees onze privacyverklaring.

     

ARTIKEL
Total Lab Automation realiteit in LUMC Conceptueel denken maakt kernlaboratorium klinische chemie toekomstbestendig
Download dit artikel als pdf
Is uw adres bekend, dan wordt de pdf meteen geopend, anders krijgt u een link toegestuurd.
Ook ontvangt u onze volgende nieuwsbrief.

Total Lab Automation realiteit in LUMC

Conceptueel denken maakt kernlaboratorium klinische chemie toekomstbestendig

Een modern, grotendeels gerobotiseerd laboratorium dat monstermateriaal snel, veilig en accuraat weet te verwerken volgens gestandaardiseerde procedures en dat afdelingen met elkaar verbindt. Toekomstmuziek? Het is al operationeel in het Leids Universitair Medisch Centrum. De huidige generatie robots is compliant, gemaakt om mensen te helpen. Vanuit die gedachte is er in het LUMC jarenlang gewerkt aan een kernlab dat geavanceerd, goed geoutilleerd en bovendien toekomstbestendig is. Dat ging niet zonder slag of stoot, want er moesten meerdere laboratoria worden samengevoegd. Ook was het noodzakelijk het diagnostische proces en het laboratoriuminformatiesysteem (LIS) opnieuw in te richten, de werkwijze te standaardiseren en een nieuw kwaliteitssysteem te ontwikkelen. De praktijk in de Deense laboratoria was mede een inspiratiebron voor dit traject.

Bedrijfsinformatie

Gerelateerde expertise

Een modern, grotendeels gerobotiseerd laboratorium dat monstermateriaal snel, veilig en accuraat weet te verwerken volgens gestandaardiseerde procedures en dat afdelingen met elkaar verbindt. Toekomstmuziek? Het is al operationeel in het Leids Universitair Medisch Centrum. De huidige generatie robots is compliant, gemaakt om mensen te helpen. Vanuit die gedachte is er in het LUMC jarenlang gewerkt aan een kernlab dat geavanceerd, goed geoutilleerd en bovendien toekomstbestendig is. Dat ging niet zonder slag of stoot, want er moesten meerdere laboratoria worden samengevoegd. Ook was het noodzakelijk het diagnostische proces en het laboratoriuminformatiesysteem (LIS) opnieuw in te richten, de werkwijze te standaardiseren en een nieuw kwaliteitssysteem te ontwikkelen. De praktijk in de Deense laboratoria was mede een inspiratiebron voor dit traject. Prof.dr. Christa Cobbaert EuSpLM: “De Denen lopen in Europa voorop in labrobotisering. Onze ‘verkenning’ daar was een echte eyeopener. Waar wij het hadden over het connecteren van afdelingen, hadden zij het al over het connecteren van ziekenhuizen. Met name daar raakte ik overtuigd van de haalbaarheid van onze aanpak, zowel proces- matig als ten aanzien van het adaptie- en leervermogen van onze medewerkers.” Delftse systeemkunde Cobbaert is sinds eind 2009 verbonden aan de afdeling Klinische chemie en laboratoriumgeneeskunde. Ze vervult daar de functie van Afdelingshoofd en Laboratoriumspecialist Klinische Chemie. Al sinds haar aanstelling werkt ze aan de centralisatie van de poliklinische bloedafname en de integratie van de verschillende 24/7-laboratoriumunits. De focus lag daarbij op de structuur-functierelaties — een procesmatige benadering op basis van de Delftse systeemkunde — en resulteerde uiteindelijk in een eigen functioneel ontwerp. Cobbaert daarover: “Het lab is zo opgezet dat met een en dezelfde infrastructuur zowel patiëntenonderzoek als wetenschappelijk onderzoek kunnen worden gefaciliteerd, met een werkbaar, geuniformeerd en gestandaardiseerd proces tot doel.” Dat bleek echter nog niet zo eenvoudig, want een eerste inventarisatie wees uit dat de bestaande processen sub- optimaal functioneerden en dat de track and trace onvoldoende was geborgd. Cobbaert: “Vast stond dat er sprake moest zijn van een holistische aanpak, van denken in gehelen. Wij hebben daarom in de voorgenomen Europese tender uitsluitend de functionaliteit benoemd en de specifieke invulling opengelaten. Er is gekozen voor een concurrentiegerichte dialoog. Fabrikanten kregen de gelegenheid ons ontwerp in te vullen rekening houdend met 396 absolute eisen en een tiental uitwisselbare criteria. Dit leidde tot unieke samenwerkingsverbanden en is voor alle partijen bijzonder leerzaam geweest.” Gefaseerd De eerste grote verandering was de oprichting van de centrale poliklinische bloedafname, de CBA. Daar worden dagelijks gemiddeld ruim 700 patiënten geprikt, goed voor circa 1.250 buisjes bloed. Ook worden functietesten verricht, leren arts-assistenten bloedprikken en wordt bloedafname voor onderzoek gefaciliteerd. Uiteraard is in die periode ook volop geïnvesteerd in (analyse)apparatuur en analysestraten. De voorbereidingen voor Total Lab Automation vonden plaats vanaf 2015 tot en met 2017. Dit resulteerde in een integraal geconsolideerd en geconnecteerd kernlaboratorium. Parallel daaraan is het laboratoriuminformatiesysteem GLIMS van LIS-leverancier MIPS voor alle laboratoria die dit pakket gebruikten heringericht. Op 3 november 2017 ging het geheel live. “De hele operatie was een kwestie van veel nadenken, strak plannen en aansturen, maar bovenal van focus. Ook factoren als mensen, middelen en tijd waren — en zijn —erg belangrijk. Het traject vergde een intensieve samenwerking tussen alle betrokkenen”, aldus Cobbaert. Cockpit Het zenuwcentrum van het kernlab is de ‘cockpit’, vergelijkbaar met de controlekamer van een fabriek. Hier wordt toezicht gehouden op het track and trace-proces en worden de dagelijkse 27.500 analyseresultaten geautoriseerd. Afhankelijk van de complexiteit gebeurt dit door analisten, vakspecialisten — analisten met een expertise op deelgebieden — dan wel door laboratoriumspecialisten. Dit zijn academici gespecialiseerd in onder meer klinische chemie, hematologie, bloedtransfusie en stolling. Verder wordt er ook ‘gewoon’ de telefoon beantwoord, omdat het kernlab ook de rol vervult van frontoffice voor de andere labs. Cobbaert, niet zonder trots: “Die cockpit is een gouden greep geweest, niet alleen wat betreft de leercurve van alle betrokkenen, maar ook qua interactie en communicatie. Er is inmiddels sprake van een eenheid; het is echt een team.” Na het analyseren gaan de monsters via de labstraat naar het ‘archief’ dat ook aan de track is gekoppeld. Bij nabepalingen komt het monster na ingave in het LIS volautomatisch uit het archief om vervolgens te worden getransporteerd naar de desbetreffende analyzer. Monsters die in aanmerking komen voor nader onderzoek in andere units van het klinisch chemisch lab (KCL) of externe laboratoria worden op basis van de informatie op het etiket uitgevuld, gelabeld en gesorteerd in specifieke racks. Groeikristal De angst voor robotica en verregaande automatisering onder het personeel is — voor zover aanwezig — ongegrond gebleken. Sterker nog: de ontschotting en de procesmatige en ict- innovaties hebben geleid tot een inhoudelijke verrijking van het analistenwerk en een nieuw aandachtsgebied voor de laborato- riumspecialisten: het Totale Test Proces. Er zijn aanvullende taken gekomen voor vakspecialisten en analisten, zoals het toezicht houden op en het beheren van het GLIMS en TLA-proces. Het diagnostische proces zelf is vereenvoudigd. De testen zijn kwalitatief beter, de testresultaten sneller en geborgd beschikbaar. Dit biedt meerwaarde voor zowel de patiëntenzorg als het onderzoek. Hoewel het af en toe een ‘bumpy road’ was, is Cobbaert voor het moment tevreden: “We hebben al veel bereikt, maar zijn er nog niet; het is een groeikristal.” Ambities te over, verzekert ze: “Afdelingen met kritische doorlooptijden direct aansluiten op het laboratorium, het koppelen van de analyzers voor urinesediment- onderzoek en therapeutische drug monitoring aan de GLP-track [van laboratoriumautomatiseerder GLP, red.] en het inregelen van biobanking via de gerobotiseerde monsterontvangst.” Ze besluit: “Door de doorgevoerde veranderingen hebben we kwalitatief betere zorgpaden gekregen met beter geborgde doorlooptijden en een betere dienstverlening. Het systeem leent zich bovendien voor verdere optimalisatie. Mij gaat het niet om de techniek of de ict zelf, maar om betere resultaten en patiëntenzorg door adequate ondersteuning van de behandelend arts. Ik hoop dan ook dat we verder de ruimte en de middelen vinden om door te gaan op de ingeslagen weg.”
MAXUS MEDIA
LABinsights.net LABinsights.de LABinsights.nl
Ontvang onze nieuwsbrief
Nieuwsbrief archief
Volg ons
Linked
MAGAZINE
Abonneren
SERVICE EN CONTACT flag